Historische Vereniging Zweeloo

Jaarverslag 2015

HISTORISCHE VERENIGING ZWEELOO

JAARVERSLAG 2015

Het einde van de tweede wereldoorlog viel voor de gemeente Zweeloo op 10 april 1945. Een aantal activiteiten in dit 26e verenigingsjaar stonden daarom in het teken van de herdenking hiervan.

Hieronder vindt u een chronologisch overzicht van de activiteiten in 2015.

Activiteiten

15 januari 2015                   Lezing “Opkomst, bloei en ondergang van de Joodse gemeenschap in ZO Drenthe”.

Jan de Graaf, voorzitter van de Stichting Emmer Sjoel “Sjemmesj” vertelde over de diaspora (2000 jaar geleden), de komst van de Sefardische en Chassidische Joden, de dreiging vanuit Duitsland die uitmondde in de Kristallnacht en de daarop volgende vervolging en vernietiging. Ook in Zuidoost Drenthe heeft de oorlog diepe wonden geslagen. Dat illustreerde Jan met de geschiedenis van de synagogen van Sleen en Emmen, van de Jodenster en van de vervolging in de 2e Wereldoorlog, van het wegvoeren naar Westerbork en van de 102000 mensen die naar de vernietigingskampen moesten.

Na de pauze werd de film gedraaid “Van Stobbe en de Bossen” over 16 onderduikers in de stobbe (een bouwsel van turven), hun angsten en over de mensen door wie ze werden geholpen met gevaar voor eigen leven.

11 februari 2015               Jaarvergadering

De nieuwe voorzitter, Egbert Hidding, opende de vergadering, waarna alle jaarstukken werden behandeld en goedgekeurd. Judith van Goor-Piek trad af als bestuurslid; Roelof Schuiling, Egbert Hidding en Fokko Kuipers werden herkozen in het bestuur. Er bleef dus nog een bestuurszetel vacant. Na de pauze werden er dia’s vertoond over de bevrijding van Zweeloo.

April-oktober 2015          Expositie 70 jaar Vrijheid in Zweeloo

Ter gelegenheid van de herdenking van de bevrijding die 70 jaar geleden plaatsvond, werd er in De Gaanderij een tentoonstelling ingericht. Daar waren bijzondere dingen te zien, zoals de toonbank met de verstopte radio, een doopjurk van parachutestof en een hongerwintermaal met spliterwten. Er waren foto’s van het bevrijdingsfeest uit 1945 (met de namen van de mensen die er op staan) en interviews over de bevrijding op video. In de vitrines waren modellen te zien van de legervoertuigen die door de Aelderstraat hebben gereden. Aandacht was er ook voor  Landbouw en Maatschappij: foto’s van bijeenkomsten van en hoe het verder met die organisatie gegaan is. En er waren authentieke boeken, brieven, pamfletten en nog vele andere zaken.

21 april 2015                      Lezing De Franse Tijd in Zweeloo

Gerben Dijkstra bracht een aangrijpend verhaal over de Franse tijd.

Na de algemene situatie geschetst te hebben van de Bataafse Republiek en de overheersing door de Fransen onder Napoleon, vertelde hij over de lotelingen uit Zweeloo en omgeving. Deze militairen moesten met Napoleon naar Rusland en hebben de verschrikkingen meegemaakt van de slag bij Borodin, de terugtocht uit Moskou en de chaotische overtocht over de Berezina. Ook is bekend hoe het deze militairen verder is vergaan. Anders dan we meestal horen, blijken sommigen zelfstandig te zijn teruggekeerd. Deze lezing en de artikelen in ons periodiek vulden elkaar goed aan.

12 september 2015         Open Monumenten Dag

De Open Monumenten Dag (OMD) had als thema ‘Kunst en Ambacht’. De Historische Vereniging Zweeloo had daarvoor de Waog in Aalden geopend. De Schaapskudde Benneveld was aanwezig, waarvan er een paar dieren werden gewogen. Bovendien werd er wol van het Drentse Heideschaap gesponnen en werd ook de weeftechniek getoond.

24 september 2015         Excursie Noordelijk Archeologisch Depot in Nuis

De leden van de werkgroep Archeologie en enkele bestuursleden kwamen bijeen in het Groningse plaatsje Nuis, waar het Noordelijk Archeologisch Depot (NAD) is gevestigd. Daar worden onvoorstelbaar veel bodemvondsten uit de 3 noordelijke provincies bewaard.

Na een inleiding over de geschiedenis en de doelstelling van het Depot bezocht de groep de 3 enorme loodsen waar al die vondsten zijn ondergebracht. De eerste loods met klimatologisch veilige ruimten herbergt bijzonder materiaal dat gevoelig is voor bederf. In de tweede loods waren enkele vondsten uit de voormalige gemeente Zweeloo te zien.

Het was een leerzame excursie.

30 september 2015         Lezing Emslandkampen

De heer Albers heeft onderzoek gedaan naar de 15 Emslandkampen net over de grens in het gebied van Papenburg, Haren, Meppen en Lingen. In zijn lezing besteedde hij aandacht aan Wolfgang Langhoff, schrijver van ‘Die Moorsoldaten’, aan Carl Ossietsky, winnaar van de Nobelprijs voor de Vrede in 1935, aan de korporaal die zich voordeed als kapitein en een slachting aanrichtte en aan het Duitse dorp Haren, dat na de oorlog tijdelijk Pools werd. Er was veel belangstelling voor deze lezing, ook van nabestaanden.

18 november 2015          Lezing Neanderthalerkamp bij Assen

De archeoloog Marcel Niekus vertelde over de spectaculaire vondsten in Noord-Drenthe. Allereerst gaf hij een overzicht van de voorgangers van de moderne mens, waarbij hij ook de technieken van de Neanderthaler uitlegde voor het maken van vuistbijlen en andere gereedschappen. Bij een zeer omvangrijk zoekproject kwam men achter de huidige vindplaats. Nog nooit waren er zoveel vondsten gedaan in zo’n korte tijd als hier bij Assen. Sensationeel was dat de vindlaag niet verstoord was, waardoor men afslagen en brokstukken vond, die precies op elkaar pasten.

Voor deze avond was opvallend veel belangstelling.

Voor al deze activiteiten was de belangstelling goed. Sommige lezingen trokken veel meer bezoekers dan het gebruikelijke aantal van ongeveer 30. Op de Open Monumenten Dag kwamen ongeveer 50 personen de Waog bezoeken. Voor de expositie was erg veel waardering. Op vrijwel alle dagen van openstelling kwamen er vele dorpsgenoten kijken. Ook van buiten de gemeente was er veel aanloop. In de reacties roemde men de inhoud en presentatie. De totaalstand bezoekers is meer dan 200.

Overige Activiteiten

De werkgroep Archeologie is 4 maal bijeen geweest: 2 vergaderingen op 25 juni en 6 augustus, de excursie in Nuis op 24 september en een veldexcursie. Plannen zijn er om archeologische vondsten die mensen in de voormalige gemeente Zweeloo hebben gevonden ten toon te stellen. Ook worden er artikelen voorbereid over de vindplaatsen en vondsten.

Samen met de Uitvaartvereniging ‘De Laatste Eer’ is het plan gemaakt de grafmonumenten bij de kerk in Zweeloo -indien nodig- op te knappen. Daarvoor is een stichting opgericht om dat mogelijk te maken. Inmiddels heeft een groep van 11 vrijwilligers al een aantal graven opgeknapt. De Stichting ter Bevordering Grafonderhoud Zweeloo heeft verder geen directie relatie met de Historische Vereniging Zweeloo.

Op 21 en 22 november 2015 had de Historische Vereniging op de Wintermarkt in Meppen een stand ingericht voor de verkoop van boeken. Deze boeken, zoals ‘De Laatste Smid’ en ‘’t Aangename eener reis door goede Wegen’ werden daar aangeboden in een kerstmarkt-sfeer.

Het werk om het archief verder op orde te brengen is voortgezet, maar heeft vanwege de expositie enige tijd stil gelegen. Er is nu weer een start gemaakt met het digitaliseren van beeldmateriaal.

Overige Mededelingen

Sponsoring

Ook dit kalenderjaar waren diverse bedrijven bereid de Historische Vereniging Zweeloo financieel te steunen. Hun logo’s staan vermeld op de achterzijde van ons periodiek. Daarnaast hebben de Rabobank en de VTRB ons financieel ondersteund voor enkele grotere projecten die van belang zijn voor de exposities. Ook zijn er toezeggingen gedaan voor apparatuur voor digitalisering, archiefkasten en voor verlichting. Van de ‘Stempelfabriek’ in Meppen mochten wij een gift in de vorm van een stempel ontvangen.

Bestuur

Judith van Goor-Piek heeft het bestuur bij de vorige jaarvergadering verlaten. Zij blijft wel beschikbaar voor allerlei vrijwilligerstaken. Zij verzorgt sinds enige tijd de communicatie met de kranten en andere media. Haar inbreng in het bestuur -gedurende enkele jaren was zij secretaris- was groot. Haar plaats is nog vacant. Inmiddels heeft Ton van den Oever zich als kandidaat-bestuurslid gemeld.

Samenwerking

-Onverminderd goed was de samenwerking met ‘Het Frensenhoes’. Op de openingsdagen van de expositie en met name tijdens de Open Monumentendag kwam dat tot uiting.

-De banden met de Historische Vereniging Klenckerheugte zijn aangehaald. Op 21 februari heeft een delegatie van het bestuur ons bezocht. Ook zijn er voorwerpen uitgeleend voor de expositie.

-Met andere historische verenigingen is de Open Monumentendag voorbereid.

-De Stichting CHPC (Cultureel Historische Projecten Coevorden), waarin ook onze vereniging participeert, bracht in het voorjaar het boek ‘t Aangename Eener Reis Door Goede Wegen’ uit, een prachtig boek over de geschiedenis van de huidige gemeente Coevorden (inclusief alle omliggende dorpen).

Oet ’t Carspel Sweel

De redactie bestond het gehele jaar uit Fokko Kuipers en Henk Reinds. Daarnaast waren er bijdragen van Jan Warmolts en Gerben Dijkstra. Er zijn 3 uitgaven verschenen met de volgende inhoud:

Uitgave 49

  • Wel woonden daor? (48) Kalverstraat 2, Wezup
  • Oorlogsdoden
  • Dagboek van Jan Westerhof (deel 1)
  • Paasvuur Aalden in 1941

Uitgave 50

  • Wel woonden daor? (49 en 50) Bennevelderstraat 23 en 29, Benneveld
  • Abraham Emanuël Arbeid (22-03-1920 – 00-01-1943)
  • Dagboek van Jan Westerhof (deel 2)
  • Het feest van Napoleon

Uitgave 51

  • Wel woonden daor? (51) Hovinghoek 3, Meppen
  • Dagboek van Jan Westerhof (deel 3)
  • Lodewijk Abrahamy (1774 – 1858)
  • De gevolgen voor Zweeloo (en Sleen) van de brand te Dalen
  • Abraham Emanuël Arbeid (1920 – 1943)

De periodieken worden rondgebracht door vrijwilligers: Ge Kuiper, Henk Reinds, Fokko Kuipers, Aad van Dullemen, Rika Naber, Rieks Kroeze, Wim Hegen, Harm Tiemens, Roelof Schuiling, Koop Bos, Judith van Goor en Madeleine Beaumont.

Leden

Op 31 december 2015 was het ledenaantal: 453. Daarvan zijn er 346 ‘Zweeler’ leden en 107 postleden. Vorig jaar was dat ook 453.

Van onze leden wonen er 157 in Aalden, 34 in Benneveld, 73 in Meppen, 23 in Wezup, 4 in Wezuperbrug en 55 in Zweeloo.

Van de 107 postleden wonen er 73 in de noordelijke provincies (voornamelijk Drenthe) en 34 in de andere Nederlandse provincies.

Naast onze leden ontvangen 15 zusterverenigingen en historische instituten een exemplaar van ‘Oet ’t Carspel Sweel’.

Tot slot

Graag willen we onze dank uitspreken aan de velen die het werk van onze historische vereniging mogelijk hebben gemaakt: het bestuur van De Spil en Wim Hegen van HCR Hegen voor het beschikbaar stellen van ruimtes voor onze bijeenkomsten,  Het Frensenhoes voor onze huisvesting en archiefruimte, de redactie van ons periodiek, de bedrijven en instellingen die ons financieel steunen en alle mensen die ons voorwerpen schonken of in bruikleen gaven. Maar bovenal dank aan de vrijwilligers die op vele fronten actief waren.

Het bestuur van de Historische Vereniging Zweeloo


Agenda